„Mirovarenje“ (kuhanje sv. Mira/krizmanog ulja) u patrijaršiji u Beogradu, prvi put nakon 18 godina

Tijekom ovog Velikog tjedna održava se u beogradskoj patrijaršiji nakon 18 godina svečani čin kuhanja i pripreme sv. Mira – pomasti koja odgovara rimokatoličkoj krizmi, i koja će biti posvećena na Veliki četvrtak.

Pripreme za sveti čin Mirovarenja u Patrijaršiji Srpskoj:

Na blagdan svečanog ulaska Gospodina našega Isusa Krista u Sveti Grad Jeruzalem – Cvjetnica, 4/17. travnja 2022. godine, nakon odslužene svete arhijerejske Liturgije[1] u pridvornom paraklisu[2] sv. Simeona Mirotočivog u zgradi Patrijaršije Srpske, s blagoslovom Njegove Svetosti Patrijarha srpskog g. Porfirija, izvršene su pripremne radnje za sveti čin Mirovarenja.

Nakon svete arhijerejske Liturgije koju je služio, Njegovo Mnogoposvećenstvo[3] episkop marčanski[4] g. Sava, vikar[5] Patrijarha srpskog, kao i protosinđeli[6] Nektarije i Danilo, izvršili su neophodne pripremne radnje za sveti čin Mirovarenja, koji će se nakon osamnaest godina, obaviti od Velikog ponedjeljka do Velikog četvrtka ove godine. Navedene svete radnje pripreme podrazumijevaju miješanje određenih sastojaka za koja je pravilom određeno da odstoje u posebnoj posudi do početka svetog čina Mirovarenja.

Prema ustaljenom pravilu, u đakonikonu[7] patrijaršijskog paraklisa[8], pripremljeni su sastojci potrebna za sveti čin Mirovarenja, a postavljena su i dva kotla u kojima će se pripremati sveto miro. Pripremljena su ukupno trideset i dva različita sastojka, od kojih navodimo najvažnije: čisto maslinovo ulje, bijelo vino, čista izvorska voda (u svim prethodnim mirovarenjima za potrebe ovog čina, kao i ove godine, donošena je voda iz izvora sv. Petke na Kalemegdanu), razne mirišljave smole (bijeli tamjan, smirna i drugo), cvijeće, trave i korijenja (bosiljak, cvijet od ruža i druge) i različiti mirisi (balzami ili ulja: ružino, cedrovo, cimetovo, ružmarinovo, lavandino, i drugo).  

* * *

Sveto miro, razlijevajući se iz jednog milosnog izvora za cijelu Crkvu, posreduje svakom kršćaninu zalog spasenja u Gospodinu Isusu Kristu. Dar Duha Svetoga, koji se daje u svetoj Tajni miropomazanja[9], manifestira se kao osobna Pedesetnica svakoga koji je primio sveto Krštenje. Ovaj dar, koji se posreduje kroz pomazanje svetim mirom, dijeli se u izobilju i bezgranično (Iv 3, 34). Sveto ulje pomazanja, kojim se milosni darovi posreduju, profinjenošću i raznovrsnošću materija od kojih se pripravlja, simbolizira raznovrsnost milosnih darova.

Najstariji poredak posvećenja svetog mira susrećemo u Areopagitskim spisima, u djelu „O crkvenoj hijerarhiji“. Na osnovu svjedočanstva, jasno je da je posvećenje mira početkom petog stoljeća izvršavano od strane biskupa na Liturgiji čitanjem naročitih molitava, izgovaranih poslije postavljanja mira na Časnu trpezu[10], zaklonjenog ripidama[11] na kojima su bili prikazani serafini, uz pjevanje od strane svih prisutnih ,,najsvetijim glasom svete pjesmeˮ. U spomenutom traktatu piše da je sastav mira smjesa aromatičnih i izrazito mirišljavih materija i naziva se ,,miro koje božanski najsavršenije djelujeˮ.

U Patrijaršiji Srpskoj počeo sveti čin Mirovarenja:

Prvog dana Velikog tjedna – na Sveti i Veliki ponedjeljak, 5/18. travnja 2022. godine, u patrijaršijskom paraklisu sv. Simeona Mirotočivog služena je Liturgija pretposvećenih darova nakon koje je otpočeo sveti čin Mirovarenja.

U molitvenoj prisutnosti i s blagoslovom Njegove Svetosti Patrijarha srpskog g. Porfirija, Njegovo Preosveštenstvo Episkop toplički g. Jerotej, vikar Patrijarha srpskog, služio je Liturgiju pretposvećenih darova, uz susluženje arhimandrita[12] Serafima, duhovnika manastira[13] Rajinovac nadomak Beograda; protoprezbitera-stavroforâ[14] Vladimira Vukašinovića, Bože Bakajlića i Vaje Jovića, kao i protođakonâ[15] Dragana Radića i Radomira Vrućinića.

Na Liturgiji pretposvećenih darova u patrijaršijskom paraklisu sv. Simeona Mirotočivog molitveno su prisustvovali preosvećena gospoda Episkop bregalnički g. Marko iz Ohridske Arhiepiskopije[16]; umirovljeni Episkop kanadski g. Georgije; kao i vikarni episkopi Patrijarha srpskog, Episkop hvostanski g. Justin i Episkop marčanski g. Sava. Među mnogobrojnim svećenstvom i sveštenomonaštvom, molitveno su prisustvovali i arhimandrit Tihon, iguman[17] svete obitelji[18] manastira Studenice, kao i protosinđeli Nektarije i Danilo.

Nakon odslužene Liturgije pretposvećenih darova, u đakonikonu patrijaršijskog paraklisa, prema ustaljenom poretku, malim vodoposvećenjem[19], koje je služio Njegova Svetost Patrijarh srpski g, Porfirije, počeo je sveti čin Mirovarenja (pripremanja i posvećenja svetog mira). Čin pripremanja svetog mira praćen je neprestanim čitanjem Svetog Evanđelja, a na Sveti i Veliki utorak i Svetu i Veliku srijedu, kao i danas, ovom svetom činu prethodi služenje Liturgije pretposvećenih darova.

Novopripremljeno miro razlijeva se u određene sudove kao i u jedan alabaster, u kome se nalazi staro miro, i to sve stavlja na Časnu trpezu. Novo miro se na Sveti i Veliki četvrtak, uz pjevanje duhovskog tropara[20], prenosi u beogradski Saborni hram[21]. Posvećenje novog mira vrši Njegova Svetost Patrijarh srpski g. Porfirije na Liturgiji sv. Bazilija Velikog. Poslije posvećenja svetog mira Patrijarh u svaku posudu posvećenog Svetog mira ulijeva iz alabastra po nekoliko kapi starog Svetog mira. Na ovaj način se održava kontinuitet između starog i novog Svetog mira kroz stoljeća. Sveto miro se upotrebljava prilikom miropomazanja novokrštenih[22], sjedinjenja nepravoslavnih kršćana i posvećenja novih hramova. Svetim mirom se pomazuje i car prilikom stupanja na prijestol.

U Patrijaršiji Srpskoj nastavljen sveti čin Mirovarenja:

Drugog dana Velikog tjedna – Sveti i Veliki utorak, 6/19. travnja 2022. godine, u patrijaršijskom paraklisu Prepodobnog Simeona Mirotočivog služena je Liturgija pretposvećenih darova nakon koje je nastavljen sveti čin Mirovarenja.

U molitvenoj prisutnosti i s blagoslovom Njegove Svetosti Patrijarha srpskog g. Porfirija, Njegovo Preosveštenstvo Episkop krušavački g. David, član Svetog Arhijerejskog Sinoda[23] Srpske pravoslavne Crkve, služio je Liturgiju pretposvećenih darova, uz susluženje protoprezbitera-stavroforâ Rajka Nedića, Branka Mitrovića i Nikole Trajkovića; protoprezbitera Arsenija Arsenijevića, kao i protođakonâ Stevana Rapajića i Damjana Božića.

Na Liturgiji pretposvećenih darova u patrijaršijskom paraklisu sv. Simeona Mirotočivog molitveno su prisustvovali preosvećena gospoda Episkop niški g. Arsenije; Episkop bregalnički g. Marko iz Ohridske Arhiepiskopije; umirovljeni Episkop kanadski g. Georgije; kao i vikarni episkopi Patrijarha srpskog, Episkop toplički g. Jerotej i Episkop marčanski g. Sava.

Nakon odslužene Liturgije pretposvećenih darova, u đakonikonu patrijaršijskog paraklisa, prema ustaljenom poretku, nastavljen je sveti čin Mirovarenja. Njegova Svetost Patrijarh srpski g. Porfirije, kao i navedeni arhijereji[24], a potom i sabrani prezbiteri, pročitali su po jedan odjeljak iz Svetoga Evanđelja.

izvor: https://www.tvhram.rs/vesti


[1] Biskupska misa, pontifikal.

[2] Kapelica u patrijaršijskom dvoru.

[3] Srp. „preosveštenstvo“ – „onaj koji ima puninu posvećenja“. Tako se tituliraju biskupi.

[4] Kao i u Katoličkoj Crkvi, pomoćni biskupi nose titulu neke ugašene biskupije.

[5] Pomoćni biskup.

[6] Više monaške titule.

[7] Sakristija.

[8] Kapelica.

[9] Sakrament krizme.

[10] Oltar.

[11] Vrsta liturgijskih lepeza.

[12] Najviša monaška titula.

[13] Samostan.

[14] Najviša titula svjetovnih svećenika.

[15] Titula svjetovnih đakona.

[16] Autonomna kanonska Makedonska pravoslavna Crkva u zajedništvu sa SPC.

[17] Poglavar manastira (samostana).

[18] Samostani (manastiri) se katkad nazivaju „obitelji“.

[19] Obični blagoslov vode.

[20] Zaziv Duha Svetoga.

[21] Katedrala.

[22] Sakrament krizme.

[23] Uže biskupsko tijelo koje vodi tekuće crkvene poslove SPC, „crkvena vlada“.

[24] Biskupi.

Komentiraj

Popunite niže tražene podatke ili kliknite na neku od ikona za prijavu:

WordPress.com Logo

Ovaj komentar pišete koristeći vaš WordPress.com račun. Odjava /  Izmijeni )

Twitter picture

Ovaj komentar pišete koristeći vaš Twitter račun. Odjava /  Izmijeni )

Facebook slika

Ovaj komentar pišete koristeći vaš Facebook račun. Odjava /  Izmijeni )

Spajanje na %s